انجمن جهانی پاسداشت حقوق بشر نگرانی عمیق خود را نسبت به افزایش شمار اعدامها در ایران ابراز کرده و این روند را بهعنوان نقض آشکار حق بنیادین حیات بهشدت محکوم میکند.
بر اساس گزارشهای موجود، در طول یک هفته چندین نفر در نقاط مختلف ایران اعدام شدهاند. از جمله آنان امیرحسین حاتمی است که بنا بر گزارشها در تهران و در ارتباط با اتهامات امنیتی اعدام شده است. همچنین محمد تقوی سنگدهی و اکبر (شاهرخ) دانشورکار با اتهام وابستگی به سازمان مجاهدین خلق اعدام شدهاند. پیشتر نیز صالح محمدی، مهدی قاسمی و سعید داوودی در شهر قم اعدام شده بودند. امروز نیز خبر اعدام دو زندانی سیاسی دیگر به نام های ابولحسن منتظر و وحید بنی عامریان از اعضای سازمان مجاهدین خلق منتشر شده است.
با این حال، در بسیاری از موارد، اطلاعات دقیق درباره شرایط بازداشت، روند دادرسی و جزئیات اجرای احکام بهصورت شفاف منتشر نشده است که این امر نگرانیها درباره نقض استانداردهای دادرسی عادلانه را تشدید میکند. گزارشهای منتشرشده نشان میدهد که بسیاری از این احکام در شرایطی اجرا شدهاند که حداقل استانداردهای شفافیت رعایت نشده و اطلاعات دقیق و قابل راستیآزمایی درباره روند بازداشت، محاکمه و صدور حکم در دسترس عموم قرار نگرفته است. این سطح از ابهام، نگرانیهای جدی درباره رعایت اصول دادرسی عادلانه را برمیانگیزد.
بر اساس استانداردهای به رسمیت شناخته شده بینالمللی، هر متهم باید به وکیل مستقل، دادگاه علنی و امکان دفاع مؤثر دسترسی داشته باشد. شواهد موجود حاکی از آن است که در بسیاری از این پروندهها این اصول اساسی رعایت نشده و روندهای قضایی با ابهامات جدی همراه بوده است. انجمن جهانی پاسداشت حقوق بشر همچنین نسبت به بیعملی و واکنش ناکافی جامعه بینالمللی در برابر این روند نگرانکننده ابراز نگرانی میکند. سکوت یا واکنشهای محدود نهتنها به توقف این چرخه کمک نمیکند، بلکه ممکن است به تداوم آن نیز بینجامد.
بر اساس دادههای موجود، ایران پس از چین دومین کشور از نظر تعداد اعدامها در جهان و از نظر نسبت اعدام به جمعیت، در رتبه نخست جهانی قرار دارد. این واقعیت، ضرورت توجه فوری جامعه بینالمللی را برجسته میسازد. در این چارچوب، مدافعان حقوق بشر و فعالان سیاسی این پرسش اساسی را مطرح میکنند: چرا دولتهای اروپایی که پیشتر نیز از پیوستن به تلاشهای هماهنگ بینالمللی و ائتلاف ضد تروریسم برای نبرد با حاکمیت جمهوری اسلامی خودداری کردهاند، اکنون نیز در برابر این اعدامهای فراقضایی و خودسرانه سکوت اختیار کرده و منفعل باقی ماندهاند؟ آیا دفاع از حق حیات، بهعنوان یک حق بنیادین انسانی، دیگر در کانون ارزشهای اروپایی قرار ندارد؟
انجمن جهانی پاسداشت حقوق بشر از تمامی نهادهای بینالمللی، دولتها و سازمانهای جامعه مدنی میخواهد که با اتخاذ اقدامات فوری، از جمله اعمال فشار دیپلماتیک و ایجاد سازوکارهای نظارتی مؤثر، برای توقف اعدامها و تضمین حفاظت از حقوق بنیادین متهمان اقدام کنند. حفاظت از کرامت انسانی و حق حیات، مسئولیتی جهانی است و بیتفاوتی در برابر نقض آن پیامدهایی فراتر از مرزهای هر کشور خواهد داشت.
انجمن جهانی پاسداشت حقوق بشر ۴ آوریل ۲۰۲۶
بیانیه انجمن جهانی پاسداشت حقوق بشر در محکومیت اعدامهای اخیر در ایران
